.
مترجم: محمد سهامي
"همگام با دايناسورها"
ترسناک‌ترين شکارچي ژوراسيک در حال نگاه به شکارش است
در زير آب
گوشتخواري روي قرباني ناآگاه خود تمرکزکرده
و منتظر فرصتي مناسب براي حمله است
قسمت سوم "درياي ظالم"
آکسفوردشاير زمان: 149 ميليون سال قبل
زير اين آب‌هاي نيلگون آينده قاره اروپا قرار دارد
اما اکنون در اواخر دوره ژوراسيک
تمام چيزي که اينجا وجود دارد تعدادي جزيره پراکنده است
جابجايي قاره‌هاي قديمي
کف اقيانوس‌ها را به بالا هل داده و باعث افزايش سطح آب شده است
و زمين‌هاي پست را زير آب برده و درياهاي وسيع کم‌عمق را پديد آورده است
در اينجا، دايناسورها حکومت نمي‌کنند
بجاي آن ، خزندگان دريايي غول‌پيکر تکامل يافته اند
که به خوبي براي زندگي در اين آب‌هاي زيبا سازگار شده اند
همه آنها هوا تنفس مي‌کنند مانند اين "کريپتوکلايدوس" 8 تني
در خشکي، آنها مانند کشتي‌هاي به‌گل‌نشسته هستند
ولي در آب، تغيير وضعيت مي‌دهند
تمام خزندگان دريايي ، زماني در خشکي زندگي مي‌کردند
ولي 75 ميليون سال قبل
اجداد اين جانوران به آب رفتند
و پاهايشان به باله‌هاي قدرتمندي تبديل شد
آنها اين آب‌هاي کم‌عمق را با ديگر موجودات عجيب ژوراسيک سهيم مي‌شوند
مانند اين آمونيت‌ها ammonite
که در جريان آب شناور بوده و شکارهاي کوچک را با بازوان‌شان به دام مي‌اندازند
اين آب‌هاي غني و آفتاب‌گير
در شمال درياي باستاني تتيس قرار دارند
دريايي که قاره‌هاي زمين را به دو قسمت تقسيم مي‌کند
يکي در شمال و يکي در جنوب
زماني آنها به مرحله‌اي از يک نمايشنامه عالي و طبيعي مي‌رسند
که با يک اُفتالموسوروس باردار تنها شروع شده Ophthalmosaurus
و با بيش از صد عدد از همنوعان خود دنبال مي‌شود
همه آنها در اينجا در آب‌هاي عميق براي توليدمثل جمع مي‌شوند
اينها قديمي‌ترين خزندگان دريايي هستند
و کاملا با زندگي در آب سازگار شده اند
به کمک بدن کشيده و دوکي‌شکل خود
بيشتر اين خزندگان دريايي
مانند کريپتوکلايدوس از 4 باله استفاده مي‌کنند Cryptoclidus
تا بتوانند ماهي‌ها را در آب تعقيب کنند
اين باله‌هاي زيرآبي به اين موجودات قدرت مانور خارق‌العاده‌اي مي‌دهد
و کنار هم، با سرعت انفجاري عمل مي‌کنند
اين شيوه حرکت منحصربفرد
محکوم به ناپديدشدن از اقيانوس
در پايان عصر دايناسورها است
حيوانات روي اين جزاير کوچک
بقاي‌شان به سخاوتمندي‌هاي اقيانوس بستگي دارد
در ميان اين سنگ‌هاي ناهموار گروهي از خزندگان پرنده زندگي مي‌کنند
اين تِروسورهاي دريايي رامفورهينکوس نام دارند Rhamphorhynchus
آنها منحصراً براي گرفتن ماهي تکامل يافته اند بدون اينکه بالهايشان خيس شود
منقار کشيده آنها سطح آب را مي‌شکافد
و هر چيزي در سر راهشان را مي‌قاپند
دندان اين خزندگان پرنده ممکن است عجيب به نظر آيد
ولي براي گرفتن ماهي‌هاي لغزنده از آب مناسب است
هرچند بلعيدن شکار موضوعي کاملا متفاوت است
اُفتالموسوروس شروع به توليدمثل مي‌کند
بيشتر خزندگان دريايي براي گذاشتن تخم به خشکي بازمي‌گردند
اما نه اُفتالموسوروس
آنها زنده‌زايي مي‌کنند
اين آنها را از بيرون‌رفتن از آب ، بي‌نياز مي‌کند
و به آنها اجازه مي‌دهد به شکل ماهي تکامل يابند
يک ماده تنها بين دو تا پنج توله مي‌زايد
اما از وقتي که شروع به تنفس هوا مي‌کنند
دم توله‌ها ابتدا بيرون مي‌آيد
وگرنه هنگام خروج از مادر در آب غرق مي‌شوند
در چند ثانيه اول ، اين توله‌هاي نوزاد به سطح رفته و اولين نفس‌هايشان را مي‌کشند
به محض تولد اين توله‌هاي کوچک آسيب‌پذير مي‌باشند
اين آب‌ها پر از شکارچي هستند
حتي اُفتالموسوروس‌هاي بالغ توله‌هاي ديگران را مي‌خورند
تا شانس بقاي توله‌هاي خود را افزايش دهند
تنها جاي امن واقعي در ميان اين مرجان‌هاي سنگي است
توليدمثل در اين زمان حتي براي مادرها نيز خطرناک است
اين ماده با نااُميدي در حال بيرون‌انداختن توله‌هاي بدنيانيامده است
درتلاش براي رسيدن به هوا ، او در سطح مي‌ماند
تقلاي او باعث جلب‌توجه کوسه‌ها مي‌شود
اين شکارچي ، شنوايي دقيقي دارد
اين صداي شلپ و شلوپ حيوان را تحت فشار مي‌گذارد
همزمان با تکامل اين ماشين‌هاي کشتار
کوسه‌ها مدتها قبل از پيدايش خزندگان دريايي در اقيانوس‌ها به گشت‌زني مي‌پرداختند
پس از 20 دقيقه دفع ترشحات او را خسته مي‌کند
او بطور متناوب نفس مي‌کشد
کوسه‌ها به او نزديک‌تر مي‌شوند
ناگهان چيزي که در تاريکي کمين کرده بود کوسه‌ها را متفرق مي‌کند
يک لايپلورودون Liopleurodon
و با 150 تن وزن
او بزرگترين و قوي‌ترين گوشتخواري است که تاکنون روي سياره زندگي کرده است
اين جانور نر، اندازه‌ي عظيم‌الجثه‌اي در حدود 25 متر دارد
و بزرگترين در نوع خودش است
اندازه او بيانگر اين است که احتمالا بيش از صد سال عمر دارد
او تقلاي مادر را از فاصله‌اي دور تشخيص داده بود
لايپلورودون حس بويايي قدرتمندي دارد
دو گيرنده در بيني‌اش وجود دارد که همانند يک جفت گوش کار مي‌کند
که به دقت تشخيص مي‌دهد که منبع بو از کجاست
يک وسيله رديابي پيشرفته
که آرواره‌هاي بزرگترين گوشتخوار شناخته‌شده را هدايت مي‌کند
هر يک از چهار باله لايپلورودون بيش از سه متر طول دارد
که قدرت کافي به او مي‌دهد تا جثه بزرگش را بدون زحمت در آب هدايت کند
اکنون ، اطراف اين ريف‌هاي مرجاني پر است از بچه‌اُفتالموسوروس
که شبکه‌اي پيچيده از غارها ، پناهگاه‌شان است
مکاني امن براي آنها تا بتوانند دنياي اطراف‌شان را بشناسند
برخلاف بالغين بچه‌اُفتالموسوروس‌ها دندان‌هاي برجسته‌اي دارند
که به آنها اجازه مي‌دهد حريف شکارهاي سرسخت‌شان شوند که ميان مرجان‌ها پيدا مي‌کنند
اما اين جانور نر کوچک، هنوز ياد نگرفته که صدف آمونيت براي او بسيار سخت است
در بيرون از آب ، غذا بسيار کمياب است
يک دايناسور تنها مجبور به شنا در بين جزاير شده است
براي جستجوي غذا
با وجود اين شکارچيان دريايي در آب
اين سفري خطرناک است
دايناسورهاي بزرگ در اينجا کمياب هستند
و اين يکي 5 متر از بيني تا دم طول دارد
يوسترپتوسپانديلوس بزرگترين آنها است Eustreptospondylus
آنها معمولا مردارخوار هستند
و سواحل را در جستجوي حيواني مرده مي‌گردند
اما روي چنين جزاير کوچکي
آنها به سختي لاشه‌اي را مي‌توانند پيدا کنند
اما مردارخوار ديگري اول اينجا بوده است
اين يوسترپتوسپانديلوس
در حال برداشتن آخرين تکه‌گوشت‌هاي بجامانده از اين لاکپشت مرده است
اما حتي اين باقيمانده‌هاي در حال فساد نيز انگيزه‌اي کافي براي رويارويي است
حتي خطر آسيب‌ديدن را بدنبال دارد
و در پايان قوي‌ترين غرش ، برنده خواهد بود
تنها غذايي که اين جزاير به عمل مي‌آيد نه از دريا بلکه از حشرات است
سوسک‌هاي درختي در اينجا زياد هستند
آنها پروتئيني مربوط به ضيافت ترشح مي‌کنند
در زير سطح درختان
اين مسئله رامفورهينکوس جوان را براي جستجوي لارو حشرات تحريک مي‌کند
اما اين واقعا کاري نيست که منقارش براي آن تکامل يافته باشد
اکنون دو هفته عمر دارد
اُفتالموسوروس جوان در حال بزرگ‌شدن با يک رژيم غذايي دريايي است
ولي آنها هنوز در خطر هستند
خصوصا از طرف کوسه‌ها
يک مرجان، پناهگاه موقتي براي اين توله است
تعقيب او نتيجه‌اي مرگبار دارد
زيرا نمي‌تواند براي نفس‌کشيدن به سطح بيايد
و تنها بايد صبر کند تا توله به هوا احتياج پيدا کند
اما اين خزنده کوچک ، ترفندي دارد
سرعت
او در امان است
تا وقتي که دوباره به نفس‌کشيدن احتياج پيداکند
شش‌هايي پر از هوا
همه خزندگان دريايي را درگير مشکل شناوربودن مي‌کند
کريپتوکلايدوس يک راه‌حل يافته است
او در ميان ماسه‌ها در جستجوي غذا نيست
او در حقيقت، در جستجوي شن‌ها و ماسه‌هاست
دانه‌ها را اَلَک مي‌کند
و سنگ‌هاي بزرگتر را در معده‌اش نگه مي‌دارد
که او را پايين نگه ‌داشته و اثر هوا در ريه خنثي مي‌کند
خشکي به کريپتوکلايدوس امنيت مي‌دهد
او روي لبه‌هاي سنگ براي استراحت بالا مي‌آيد
و همچنين براي دورماندن از لايپلورودون
تاريکي در اين درياي بي‌قرار امنيت نمي‌آورد
ميلياردها موجود ميکروسکوپي همزمان با رفتن نور به بالا مي‌آيند
و در اين پاياب(آب کم‌عمق) به ماهي‌ها امکان تعقيب سريع آنها را مي‌دهد
اُفتالموسورس‌هاي بالغ، استاد شکار در شب هستند
بيشتر آنها به آب‌هاي عميق رفته اند
اما تعداد کم باقيمانده از مزاياي فراواني در اينجا استفاده مي کنند
با وجود چشم‌هاي حساس به نور بزرگشان
ماهي‌هاي مرکب را در تاريکي مي‌گيرند
پوزه بي‌دندان و درازشان سلاحي قدرتمند است
که به آنها اين امکان را مي‌دهد که به سرعت طعمه را بقاپند
با درآمدن ماه کامل
موجودات عجيب و غريبي در دسته‌هاي هزارتايي در ساحل جمع مي‌شوند
اين‌ها خرچنگ‌هاي نعل‌اسبي هستند
موجوداتي باستاني که منشأ آن‌ها به 150 ميليون سال قبل از دوره ژوراسيک باز مي‌گردد
روي يک جريان بلند آب
ماده‌اي در حال تقلا روي ساحل است و حدود 18000 تخم مي‌گذارد
نرها براي بارورکردن رقابت مي‌کنند
اين استراتژي توليدمثل به خوبي کار کرده
از مدتها قبل از پيدايش دايناسورها
و حداقل تا 150 ميليون سال ديگر کار خواهد کرد
صبح زود ، خرچنگ‌هاي نعل‌اسبي زمينه يک ضيافت شلوغ را فراهم مي‌آورند
هر سال، رامفورهينکوس‌ها به اين ساحل مي‌آيند
تا تخم‌هايي که ديشب گذاشته شده اند را جمع کنند
هنگامي که آخرين خرچنگ‌هاي باقيمانده براي بازگشت به آب تقلا مي‌کنند
تغذيه از تخم‌ها ، وعده غذايي آساني براي اين خزندگان است
ولي طبيعت بندرت خالي از خطر است
يک ماه بعد
خرچنگ‌هاي نعل‌اسبي کوچک شروع به بيرون‌آمدن از تخم مي‌کنند
جريان آبي که ماده‌ها را به ساحل آورده بود
اکنون نوزادان را به آب برمي‌گرداند
براي نوزادان ، زندگي امن آنها در ميان ريف‌ها در حال اتمام است
در چند هفته آينده، آنها به اندازه کافي براي زندگي در اقيانوس‌هاي آزاد ، بزرگ خواهند شد
اولين نشانه‌هاي بلوغ آنها ، وقتي است که مهارت‌هاي خود را در شکار ماهيان آب‌هاي آزاد نشان مي‌دهند
اين کار خالي از خطر نيست
کوسه‌ها هنوز يک خطر محسوب مي‌شوند
روزي، اينها ترسناک‌ترين شکارچيان دريا خواهند شد
ولي در آب‌هاي ژوراسيک
خودشان شکار هستند
لايپلورودون کمين‌کننده ماهري است
او توده عظيمي از هوا را مي‌بلعد
و سپس براي مخفي‌شدن به عمق مي‌رود
در اينجا ، او مي‌تواند نفسش را بيش از يک ساعت نگه دارد
لايپلورودون يک کوسه‌خوار است
برخلاف انتظار ، يک لايپلورودون ماده از راه مي‌رسد
و اين براي موجود نر، غيرقابل‌تحمل است
لايپلورودون بسيار به قلمرو و شکارگاهش حساس است
که اين اغلب به رويارويي و نزاع ختم مي‌شود
جانور ماده مجبور است منطقه را ترک کند
باله‌اش بوسيله دندان‌هاي جانور نر بدجور شکاف برداشته است
و کوسه‌ها جذب رد خون او مي‌شوند
چهار ماه است که توله‌ها بدنيا آمده اند
و اکنون آماده رفتن هستند
ولي آنها فقط يکي از بزرگترين خطراتي را ديده اند که در درياي ظالم ژوراسيک وجود دارد
اين جزاير بطور مرتب در حال تخريب بوسيله‌ي توفان‌هاي گرمسيري شديدي هستند که از شرق مي‌آيند
و بقدري قدرت دارند که استراحتگاه‌هاي کم‌عمق و مرجان‌ها را نابود کند
و همچنين هزاران موجود دريايي را بکشد
توفان، قربانيان خود را گرفت
و فقط اين رامفورهينکوس استخوان—نازک نبود
که با توفاني با سرعت 100 مايل در ساعت از بين رفت
لايپلورودون پير در اين آب‌هاي تيره از خود بيخود شده
و سرانجام در ساحل اين جزيره افتاده است
همزمان با جمع‌شدن جستجوگران ساحل ، آنها محتاط مي‌شوند
زيرا هيولا هنوز زنده است
و آرواره‌هاي بزرگش کشنده‌اند
ولي آنها منتظر فرصتي مناسب مي‌مانند
جسم گوشتخوار 150 تني
به آهستگي تحليل مي‌رود
زندگي لايپلورودون اکنون به پايان مي‌رسد
قوي‌ترين گوشتخواري که زمين ديده است
حالا چيزي بيشتر از يک ضيافت براي گروهي از مردارخواران خوش‌شانس نيست
ژوراسيک يک دوره طلايي براي خزندگان دريايي غول‌پيکر بود
و تا 90 ميليون سال قبل از اينکه آنها از اقيانوس‌ها
به همراه ديگر دايناسورهاي خشکي ناپديد شوند ادامه خواهد يافت
بيشتر بچه‌اُفتالموسورس‌ها از توفان جان سالم بدر برده اند
و با زندگي در آب‌هاي آزاد روبه‌رو مي‌شوند
روزي، ماده‌ها بازخواهند گشت
و وقتي اين کار را بکنند نسل بعد را با خود حمل مي‌کنند
خزندگان دريايي يکي از افتخارات دوران باستان هستند
هرچند لاک‌پشت‌ها يکي از آنان است که تا امروز باقي مانده است
گروه ديگري از خزندگان در دنياي دايناسورها سهيم مي‌شوند — تِروسورهاي پرنده
در قسمت بعد خواهيم ديد که آنها چقدر تماشايي هستند
مترجم: محمد سهامي